گام پنجم برای یادگیری عروض

نکته:گاهی عامداوعالمانه برای یادگیری وروان سازی ُهجا یاهجاهایی را به اشعار می افزاییم یااز آن ها می کاهیم.

مثال:درنگاهت خستگی معناندارد.=درنگاهت/خستگی مع/ناندارد=فاعلاتن/فاعلاتن/فاعلاتن

درمصرع بالاسه رکن (فاعلاتن)عیناتکرارشده است که به آن رمل مسدس سالم می گوییم.

نکته:اگرمصرع اصلی رابنویسیم ازرکن آخر یک هجاکم می شود یعنی به آن رمل مسدس محذوف می گوییم.

درنگاهت خستگی معنانداشت.=درنگاهت/خستگی مع/نانداشت=فاعلاتن/فاعلاتن/فاعلن

نتیجه:محذوف یعنی آخرین هجای رکن آخر حذف شود.

تکلیف:ثابت کنید که ۲۶۰۰۰بیت مثنوی معنوی مولوی رمل مسدس محذوف است.

نوشته شده توسط غلام حسین فلکی در شنبه بیستم

سازمان دهی دبیران زبان وادبیات فارسی شهرستان نهاوند

زمان:۲۲/۶/۸۹

 

مکان:پژوهشگاه معلم

گام چهارم برای یادگیری عروض

گام چهارم برای یادگیری عروض

۱)اشعارراچندباردرست بخوانیم،تکراروشنیدن ابیات گوش ماراموسیقایی وعروضی می کند.

۲)قبل ازتقطیع پیشنهاد می شودمنظومه های بلندرابه ویژه درقالب مثنوی باصدای بلندبخوانیم.

۳)بعدازتقطیع هرمصرع هجاهارا به ارکانی تقسیم می کنیم که به صورت:تکراری،متناوب یامتفاوت در می آید.

تکراری:فاعلاتن/فاعلاتن/فاعلاتن/فاعلاتن

متناوب:مفعول فاعلاتن//مفعول فاعلاتن

متفاوت:مفعول/فاعلات/مفاعیل/فاعلن

تکلیف:هریک ازابیات زیر برکدام یک ازوزن های بالا است؟

۱)پیش ازتوآب معنی دریاشدن نداشت    شب مانده بودوجرات فرداشدن نداشت

۲)هرچه گویی ازبهانه لانسلم لانسلم     کاردارم من به خانه لانسلم لانسلم

۳)روسربنه به بالین تنهامرارهاکن          ترک من خراب شب گرد مبتلا کن

نوشته شده توسط غلام حسین فلکی در شنبه سیزدهم شهریور

گام سوم برای یادگیری عروض

)ارکان عروضی:باذکریک مثال

الف)تک هجایی:فع   ب)دوهجایی:   فع لن   پ)سه هجایی: فعولن ت:چهارهجایی:فاعلاتن

ث)پنج هجایی:مستفعلاتن 

نکته:اغلب ارکان چهارهجایی وسه هجایی است.

نکته:درهیچ وزنی سه هجای کوتاه دریک رکن کنار هم نمی آید.

 

نکته:هجای پایانی آخرین رکن اشعار بلندبه حساب می آید اگرچه کوتاه یاکشیده باشد.(هجای پایانی نیم مصراع های اوزان دوری نیز همین طور است.)

نکته:غیراز موردبالاهجای کشیده برابر یک هجای بلند وکوتاه است.

تکلیف:۱)چندبیت مثل بیت زیر بنویسیدکه هجای پایانی مصاریع آن ها کشیده باشد.

به نام نقش بند صفحه ی خاک          عذار افروز مه رو یان افلاک

۲)دربیت بالاهجای کشیده ای بیابید که معادل هجای بلند وکوتاه باشد.

نوشته شده توسط غلام حسین فلکی در جمعه دوازدهم شهریور 1389

گام دوم برای یادگیری عروض

گام دوم برای یادگیری عروض

۱)حرف مشددتلفظ می گرددوبه صورت دوحرف نوشته می شود.

۲)ممکن است همزه ی آغازین هجای قبل از صامت راتلفظ نکنیم

تکلیف:واژه های زیررا بی همزه وباهمزه تلفظ کنیدوبنویسید.

الف)برافکندـ برافشانیم ـ کم آواز ـ درافتاد ـ

ب)آیادربیت زیر همزه هاتلفظ می شود؟

که هرچندفرزند هست ارجمند       دل شاه ازاندیشه یابد گزند

نوشته شده توسط غلام حسین فلکی در پنجشنبه یازدهم شهریور

گام آغازین برای یادگیری عروض

گام آغازین برای یادگیری عروض

۱)واژه هارابخش کنید ۲)واج های هرهجارابنویسید ۳)هربخش دوواجی بامصوت کوتاه،هجای کوتاه است

۳)هربخش دوواجی با مصوت بلند هجای بلند است ۴)هربخش سه واجی بامصوت کوتاه هجای بلند است

۵)هربخش سه واجی بامصوت بلند هجای کشیده است (اگرواج آخر(ن)باشدهجای بلند است)

۶)هربخش چهارواجی بامصوت کوتاه یابلند هجای کشیده است .

نکته:گاهی درشعرهجاهای کوتاه رابلندوبلندهاراکوتاه به حساب می آوریم.(اختیارات شاعری)

نکته:گاهی هجای کوتاه وکشیده رادرشعربلند به حساب می آوریم.(پایان مصرع /نیم مصرع)

تکلیف این بخش:نام ونام خانوادگی خودرابخش وهجاهای کوتاه/بلند/کشیده ی آن رامعلوم کنید.

تابخش بعدی شمارابه خدامی سپارم .به امید دیدار

 

شب قدرراقدربدانیم

نوشته شده توسط غلام حسین فلکی در چهارشنبه سوم شهریور

وچنان بی تابم

دردل من چیزی است......................

در دل من چیزی است، مثل یک بیشه نور، مثل خواب دم صبح
و چنان بی‌تابم، که دلم می‌خواهد
بدوم تا ته دشت، بروم تا سر کوه.
دورها آوایی است، که مرا می‌خواند...

 

نوشته شده توسط غلام حسین فلکی در سه شنبه دوم شهریور